Thoái hóa cột sống là gì? Nguyên nhân, triệu chứng nhận biết và điều trị

Thoái hóa cột sống là bệnh xương khớp phổ biến hiện nay. Bệnh gây đau nhức, mệt mỏi, khó chịu ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt, làm việc, học tập của người bệnh. Tuy nhiên, nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng nhận biết, cách điều trị và phòng ngừa thoái hóa cột sống như thế nào không phải ai cũng biết. Bài viết dưới đây là chia sẻ của chuyên gia cơ xương khớp hàng đầu giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh thoái hóa cột sống, nhận biết được triệu chứng sớm để có chẩn đoán và điều trị đúng, kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm xảy ra.

Thoái hóa cột sống là bệnh gì?

Cột sống đóng vai trò là trục đỡ để cơ thể con người hoạt động uống, gập, bận mình, nâng đỡ… được linh hoạt. Theo thời gian, cột sống dần bị lão hóa, cấu trúc cột sống bị thay đổi, chức năng cũng mất dần. Hiện tượng này được gọi là thoái hóa cột sống.

Hiện nay ở Việt Nam, số người mắc bệnh thoái hóa cột sống chiếm 33% trong tổng số các trường hợp bị bệnh về xương khớp (theo số liệu nghiên cứu của các chuyên gia). Căn bệnh này gây đau âm ỉ hoặc dữ dội, ảnh hưởng đến sự vận động, khả năng di chuyển của người bệnh.

Thoái hóa cột sống thường gặp ở độ tuổi trung niên trở đi. Tuy nhiên, xã hội hiện đại, căn bệnh này cũng đang dần trẻ hóa, nhiều người ở độ tuổi từ 30 – 35 tuổi cũng bị thoái hóa cột sống.

Thoái hóa cột sống

Triệu chứng thoái hóa cột sống là gì?

Ở mỗi mức độ, người bị bệnh sẽ có các dấu hiệu, triệu chứng khác nhau. Dưới đây là một số dấu hiệu thoái hóa cột sống chung điển hình mà mỗi người cần phải chú ý để có thể nhận biết bệnh sớm và điều trị kịp thời:

  • Đau nhức khó chịu: Các cơn đau có thể là âm ỉ hoặc dữ dội. Đau nặng hơn mỗi khi người bệnh vận động, di chuyển và thuyên giảm dần khi nghỉ ngơi.
  • Khả năng vận động bị hạn chế: Cột sống bị biến dạng, mất dần đi cấu trúc, chức năng của nó. Chính vì thế người bệnh sẽ gặp khó khăn khi cúi gập, uống cong, vặn mình, di chuyển…
  • Có tiếng kêu lục đục: Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể nghe được tiếng xương khớp kêu lục đục mỗi khi thay đổi tư thế làm việc.
  • Đau lan sang các vị trí xung quanh: Ở giai đoạn nặng, các cơn đau nhức sẽ lan sang các vị trí xung quanh. Cơn đau ở vùng lưng, lan xuống vùng hông, mông, các chi, thậm chí toàn thân. Người bệnh gặp khó khăn khi vận động.
  • Chân tay bị tê bì: Cảm giác tay chân bị tê cứng, mất cảm giác, cử động khó khăn. Người bệnh thường gặp tình trạng này khi ngủ.
  • Mệt mỏi, chán ăn, mất ngủ, cơ thể bị suy nhược: Những cơn đau nhức dữ dội hoặc âm ỉ khiến người bệnh khó chịu, mệt mỏi, chán ăn. Nếu cơn đau xuất hiện vào ban đêm sẽ gây mất ngủ. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến cơ thể bị suy nhược.

Đối với vị trí thoái hóa cột sống ở cổ hoặc lưng thì có một số triệu chứng riêng sau:

Thoái hóa cột sống cổ:

  • Cổ bị đau nhức, cứng cổ nên gặp khó khăn khi quay cổ, cúi đầu…
  • Các cơn đau nhức bất chợt hỏi thăm người bệnh, có thể kéo dài đến vài ngày. Có thể lan rộng xuống bả vai, cánh tay
  • Bệnh ở giai đoạn nặng có thể làm cho người bệnh bị tê liệt vùng bả vai, cánh tay, thậm chí tay mất cảm giác hoàn toàn.
  • Người bệnh cảm thấy bị hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, nấc ngáp nếu như vị trí bị thoái hóa là C1, C2.

Thoái hóa cột sống lưng:

  • Các cơn đau nhức lưng âm ỉ, kéo dài có khi đến vài tuần
  • Cơn đau tăng nặng khi người bệnh mang vác đồ nặng, ngồi sai tư thế hoặc ngồi lâu ở một tư thế…
  • Cơn đau nhức lan xuống mông, hông, chân gây yếu hoặc tê liệt, người bệnh di chuyển gặp khó khăn

Triệu chứng thoái hóa cột sống

Nguyên nhân thoái hóa cột sống

Cột sống bị thoái hóa, mất đi cấu trúc, chức năng vốn có của nó thường là do lão hóa tự nhiên, nhưng cũng có thể là do bị chấn thương, tai nạn, chế độ ăn uống, bệnh về xương khớp gây áp lực lên tủy sống, rễ thần kinh…

Do lão hóa tự nhiên

Xương khớp, cột sống theo thời gian dần bị lão hóa, thường là bắt đầu ở độ tuổi 30 xương khớp bị thoái hóa và chậm phát triển. Đây là hiện tượng tự nhiên, không ai có thể tránh khỏi được. Như vậy, tuổi càng cao, xương khớp càng dễ bị yếu gòn và dễ bị thoái hóa.

Chế độ ăn uống thiếu hụt chất dinh dưỡng

Thực đơn ăn uống hàng ngày không đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, có thể thừa chất này nhưng lại thiếu hụt chất khác, đặc biệt là vitamin D, canxi là nguyên nhân thoái hóa cột sống.

Vitamin D và canxi đóng vai trò quan trọng, giúp xương khớp luôn chắc khỏe. Nếu cơ thể bị thiếu hụt sẽ khiến cho xương khớp bị yếu, giòn, mất đi tính đàn hồi và dễ dàng bị thoái hóa.

Chấn thương do tai nạn

Tai nạn lao động, tai nạn giao thông gây chấn thương cột sống khiến cho cột sống bị mất cấu trúc vốn có và suy yếu hơn. Nếu chấn thương không được điều trị triệt để sẽ tiến triển và khiến cột sống bị tổn thương nặng hơn.

Ngồi làm việc sai tư thế

Ngồi hoặc đứng lâu ở một tư thế hoặc ngồi sai tư thế cũng dễ làm cho cột sống bị thoái hóa. Bởi xương khớp cột sống không được vận động, canxi, vitamin không được cung cấp đến tế bào nuôi xương gây đau nhức mỏi lưng, tê cứng, lâu dần làm cho cột sống bị thoái hóa.

Làm việc nặng quá sức

Người làm các công việc nặng nhọc, thường xuyên phải mang vác trên vai, lưng hoặc trẻ dưới 15 tuổi đã phải làm việc nặng nhọc sẽ tác động xấu đến cột sống. Cột sống bị suy yếu, mất dần cấu trúc, chức năng và dễ mắc bệnh thoái hóa cột sống.

Nguyên nhân thoái hóa cột sống

Các bệnh lý xương khớp

Những người có tiền sử hoặc đang bị bệnh xương khớp như viêm xương khớp, thoát vị đĩa đệm, vôi hóa cột sống, gai cột sống, đau lưng… có thể bị thoái hóa cột sống.

Những người bị đái tháo đường (tiểu đường) cũng có nguy cơ cột sống bị thoái hóa.

Thừa cân, béo phì

Cân nặng quá lớn làm tăng áp lực của trọng lượng cơ thể lên cột sống. Nếu cứ duy trì cân nặng, cột sống dần không chống đỡ được, suy yếu và thoái hóa.

Mang thai và sau khi sinh con

Quá trình mang thai, cơ thể mẹ bầu có thể không được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, canxi do nuôi bào thai. Bên cạnh đó, bào thai lớn dần làm tăng áp lực lên cột sống. Vì thế, phụ nữ mang thai và sau khi sinh có nguy cơ cao bị thoái hóa cột sống sớm.

Di truyền

Gia đình có người bị thoái hóa cột sống như ông bà, cha mẹ thì con cái sinh ra có nguy cơ bị thoái hóa cột sống cao hơn so với gia đình bình thường, không có ai bị bệnh.

Chẩn đoán thoái hóa cột sống

Ngoài thăm hỏi các triệu chứng, khám lâm sàng, để chẩn đoán thoái hóa cột sống chính xác, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện một số xét nghiệm sau:

  • Chụp X-quang cột sống
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI)
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT scan)

Điều trị thoái hóa cột sống

Tùy theo mức độ và vị trí cột sống bị thoái hóa mà có các cách điều trị phù hợp. Tuy nhiên, đa số các trường hợp đều không phải thực hiện phẫu thuật. Thường là điều trị nội khoa, ngoại khoa và kết hợp vật lý trị liệu, trong một số trường hợp bắt buộc mới phải phẫu thuật.

Điều trị nội khoa

Bác sĩ kê đơn thuốc cho người bệnh, thường là các loại thuốc giảm đau, chống viêm steroid và thuốc giãn cơ. Hoặc có thể là thực hiện tiêm corticoid tại vị trí bị đau nhức.

Biện pháp điều trị nội khoa giúp giảm nhanh các cơn đau khi cơn đau dữ dội hành hạ người bệnh nhưng mang tính chất tạm thời. Bệnh không khỏi hoàn toàn mà vẫn âm ỉ tiến triển nặng hơn. Chính vì thế, nếu người bệnh sử dụng thuốc trong thời gian dài có thể gây nguy hiểm.

Điều trị thoái hóa cột sống

Vật lý trị liệu

Để giảm đau nhức và ngăn ngừa thoái hóa cột sống tiến triển nặng, xấu đi thì người bệnh nên kết hợp nội khoa và vật lý trị liệu. Một số phương pháp như massage, chườm nóng, chiếu tia hồng ngoại hoặc thực hiện các bài tập tốt cho cột sống…

Phẫu thuật

Bệnh tiến triển nặng, các biện pháp điều trị nội khoa, vật lý trị liệu… không đem lại hiệu quả. Thoái hóa cột sống gây ra biến chứng gai cột sống, thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống… Khi đó, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện phẫu thuật.

Cách phòng ngừa thoái hóa cột sống

Thoái hóa cột sống là quá trình lão hóa tự nhiên không thể tránh được nhưng mỗi người có thể làm chậm quá trình thoái hóa bằng việc có lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng và luyện tập khoa học. Cụ thể như sau:

  • Bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin D, canxi, vitamin K… Hạn chế ăn các loại đồ ăn, thực phẩm giàu lipid dễ gây thừa cân béo phì.
  • Uống đủ nước mỗi ngày, 2 lít/ngày.
  • Hạn chế uống bia rượu, chất kích thích, đồ uống có cồn, có gas, những chất này khiến cho cơ thể hấp thụ dưỡng chất, canxi kém.
  • Có thể uống bổ sung glucosamine.
  • Luôn giữ tinh thần lạc quan, thoải mái, không bị stress, căng thẳng.
  • Hạn chế làm các công việc phải dùng nhiều sức, nặng nhọc quá sức. Khi mang vác, nâng đỡ thì cần phải thực hiện đúng tư thế để giảm được áp lực lên cột sống.
  • Không nên đứng hoặc ngồi quá lâu ở một tư thế, nên đứng lên đi lại sau mỗi giờ làm việc để cột sống được thư giãn.
  • Luyện tập thể dục thể thao thường xuyên, phù hợp với sức khỏe giúp xương khớp luôn khỏe mạnh, phòng ngừa thoái hóa cột sống.
Những thông tin trên giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh thoái hóa cột sống như nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa. Từ đó, có thể phát hiện được bệnh sớm, có chẩn đoán chính xác và biện pháp điều trị đúng, phù hợp để kiểm soát bệnh tốt nhất. Đồng thời, qua những thông tin này giúp mỗi người biết cách phòng ngừa, bảo vệ bản thân và mọi người xung quanh khỏi căn bệnh xương khớp này. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!
Có thể bạn muốn biết
Thoái hóa cột sống thắt lưng L4 L5 dấu hiệu và cách chữa hiệu quả

Thoái hóa đốt sống thắt lưng L4 L5 xảy ra khi hai đốt sống lưng này bị tổn thương và Tìm hiểu thêm

Thoái hóa đốt sống cổ có nên châm cứu? Cách châm cứu chuẩn nhất

Châm cứu bấm huyệt là phương pháp được nhiều người mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ lựa chọn để Tìm hiểu thêm

Thoái hóa cột sống có nên tập gym, yoga không? Nên tập gì?

Gym, yoga là những bộ môn luyện tập tốt cho sức khỏe được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, người Tìm hiểu thêm

Thoái hóa cột sống m47 là gì? Dấu hiệu nhận biết và phải làm sao?

Thoái hóa cột sống m47 gây đau nhức ở vùng thắt lưng, khiến cho người bệnh khó khăn trong việc Tìm hiểu thêm

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *