Viêm mũi dị ứng là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, có lây không

Viêm mũi dị ứng rất dễ xảy ra khi tiếp xúc với các dị nguyên gây dị ứng. Bệnh không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể để lại những biến chứng nguy hại ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống sinh hoạt, chất lượng cuộc sống người bệnh. Để hiểu rõ hơn và đẩy lùi được căn bệnh này, cùng chúng tôi tìm hiểu viêm mũi dị ứng là bệnh gì, nguyên nhân do đâu, triệu chứng nhận biết, cách điều trị như thế nào trong bài viết dưới đây.

Viêm mũi dị ứng là gì?

Viêm mũi dị ứng là bệnh đường hô hấp xảy ra khi có dị nguyên gây dị ứng xâm nhập vào cơ thể, hệ miễn dịch phản ứng lại những dị nguyên này. Các dị nguyên như bụi nhà, nấm mốc, nước hoa, phấn hoa, lông vật nuôi…

Viêm mũi dị ứng xảy ra ở bất kỳ ai, nhưng thường gặp ở độ tuổi từ 20 – 30. Sau đó sẽ giảm dần theo độ tuổi, càng lớn tuổi thì càng ít gặp hơn. Nếu trong gia đình, bố mẹ bị dị ứng hoặc bị viêm mũi dị ứng thì nguy cơ bị bệnh cao hơn so với người khác.

Viêm mũi dị ứng

Triệu chứng viêm mũi dị ứng

Bệnh viêm mũi dị ứng gồm hai thể có chu kỳ và thể không có chu kỳ. Mỗi thể sẽ có các triệu chứng khác nhau. Cụ thể:

Triệu chứng viêm mũi dị ứng thể có chu kỳ

Người bệnh thường có các dấu hiệu biểu hiện sau:

  • Xảy ra vào đầu mùa nóng hoặc đầu mùa lạnh, người bệnh có dấu hiệu ngứa ngáy, nhột cay ở bên trong mũi, bị hắt hơi nhiều, chảy nước mắt, đỏ mắt và cay mắt
  • Nước mũi chảy nhiều, màu trong suốt như nước lã
  • Vòm họng, kết mạc luôn cảm thấy bị bỏng rát
  • Người mệt mỏi, khó chịu, nặng đầu, sợ ánh sáng

Những triệu chứng của bệnh rất khó chịu xuất hiện nhiều vào ban ngày, giảm dần về buổi tối và kéo dài vài ngày, thậm chí cả tuần sau đó dần biến mất.

Sau đó, đều đặn vào thời điểm đó mỗi năm, viêm mũi dị ứng lại tái phát. Nhiều người bệnh kéo dài trong nhiều năm liền. Ở những người lớn tuổi, bệnh kéo dài gây ra tình trạng phù nề ngạt mũi, polyp mũi, niêm mạc mũi bị thoái hóa hoặc xương xoăn của mũi phình to.

Dấu hiệu viêm mũi dị ứng thể không có chu kỳ

Người bệnh có các biểu hiện điển hình sau:

  • Sổ mũi vào mỗi buổi sáng thức dậy, sau đó sẽ giảm dần trong ngày. Khi gặp điều kiện thuận lợi như tiếp xúc với bụi bẩn, không khí lạnh, luồng gió sẽ tái phát
  • Nước mũi ở giai đoạn đầu có màu trong, loãng, sau đặc kết thành mủ, chảy nhiều thành từng đợt
  • Hắt hơi nhiều thành từng tràng, bệnh nặng sẽ xảy ra liên tục trong nhiều giờ và diễn ra trong nhiều ngày
  • Mệt mỏi, khó chịu, suy giảm trí nhớ, kém tập trung
  • Ngứa ngáy trong mũi, gốc mũi đau nhức
  • Ngạt mũi tùy thuộc vào thời tiết, thời gian, người bệnh phải thở bằng miệng nên có thế dẫn đến các bệnh hô hấp khác như viêm phế quản, viêm họng
  • Cảm giác có đờm ở cổ phải thường xuyên khạc nhổ

Bệnh kéo dài dẫn đến tình trạng niêm mạc mũi bị phù nề, dịch mủ đặc có màu trắng, xanh hoặc vàng nếu xảy ra bội nhiễm vi khuẩn, polyp bị phình to nhẵn.

Triệu chứng viêm mũi dị ứng

Nguyên nhân viêm mũi dị ứng

Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra căn bệnh này, trong đó những nguyên nhân thường gặp gồm:

  • Bụi bẩn, nấm mốc, phấn hóa thường gặp ở ngoài trời
  • Bụi nhà, côn trùng, lông vũ, vật nuôi như lông chó mèo, khói thuốc lá thuốc lào, hóa chất tẩy rửa….
  • Do môi trường bị ô nhiễm, nhiều khói bụi, hóa chất độc hại, thời tiết thay đổi nóng lạnh thất thường…
  • Bị dị ứng với một số loại thực phẩm như hải sản, đậu phộng….
  • Đang sử dụng một số loại thuốc điều trị như kháng sinh, thuốc gây mê, gây tê…
  • Nhiễm độc tố của nấm, vi khuẩn do nhiễm trùng xoang mãn tính, amidan mãn tính…

Bên cạnh đó, một số yếu tố là điều kiện thuận lợi để bệnh xuất hiện và tiến triển là cấu trúc của mũi bất thường như bị mào, vẹo vách ngăn…

Viêm mũi dị ứng có lây không?

Bệnh viêm mũi dị ứng có thể tái phát lại nhiều lần trong năm hoặc theo mùa. Điều này phụ thuộc vào môi trường sống và dị nguyên gây dị ứng.

Nguyên nhân gây bệnh không phải do vi khuẩn, virus hoặc nấm gây ra nên không có khả năng lây nhiễm từ người bệnh sang người khỏe mạnh.

Ai có nguy cơ bị viêm mũi dị ứng?

Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh nhưng những người sau thường có nguy cơ cao hơn so với người khác:

  • Gia đình có bố, mẹ hoặc cả bố và mẹ bị bệnh
  • Những người mắc bệnh chàm da, hen phế quản

Bên cạnh đó, một số yếu tố ngoại sinh có thể kích hoạt hoặc khiến cho tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn đó là: Không khí ô nhiễm, bụi gỗ, khói thuốc lá thuốc lào, nước hoa, độ ẩm, thời tiết lạnh, hóa chất làm tóc…

Cách chữa viêm mũi dị ứng hiệu quả

Có nhiều biện pháp điều trị căn bệnh này, phổ biến hiện nay gồm có các cách điều trị sau:

Tránh tiếp xúc với các dị nguyên, kiểm soát tốt môi trường sống

Người bệnh cần phải hạn chế tiếp xúc với những dị nguyên gây dị ứng như lông chó mèo, động vật nuôi, khói bụi, khói xe, khói thuốc lá, phấn hoa, nước hoa, hóa chất độc hại…

  • Luôn vệ sinh sạch sẽ môi trường sống, giặt quần áo, chăn ga, gối đệm thường xuyên
  • Không nuôi thú cưng trong nhà
  • Mỗi khi ra ngoài nên đeo khẩu trang, về nhà cần rửa tay sạch sẽ, tắm gội loại bỏ dị nguyên
  • Vệ sinh mũi họng thường xuyên, sạch sẽ như nhỏ rửa mũi, súc miệng hầu họng bằng nước muối sinh lý
  • Tránh ăn những loại thức ăn quá cay nóng, đồ ăn dị ứng, hải sản gây dị ứng
  • Kết hợp với việc luyện tập thể dục thể thao đều đặn giúp tăng cường sức khỏe, sức đề kháng của cơ thể
  • Khi thời tiết thay đổi, nóng sang lạnh cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng cổ họng, lòng bàn chân
  • Nếu làm việc trong môi trường độc hại thì cần phải đeo khẩu trang, mặc quần áo bảo hộ, đeo mặt nạ…

Cách chữa viêm mũi dị ứng hiệu quả

Điều trị bằng thuốc tân dược

Bác sĩ có thể kê đơn cho người bệnh gồm những loại thuốc sau:

Thuốc kháng histamin

Tác dụng: Điều trị hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi

  • Thuốc mới ít gây ra tác dụng phụ buồn ngủ, nhưng có thể gây ra vấn đề về tim mạch như thuốc levocétirizine, thuốc fexofenadine, thuốc loratadine…
  • Thuốc cũ gây tác dụng phụ buồn ngủ, bí tiểu, luôn cảm thấy khô miệng nhưng an toàn cho cả trẻ nhỏ trên 1 tuổi như thuốc cyproheptadine, thuốc chlorpheniramine…

Thuốc chống sung huyết

Một số loại thuốc: Thuốc phénylpropanolamin, thuốc pseudoéphédrin..

Tác dụng: Chữa nghẹt mũi hiệu quả. Tuy nhiên có thể gây tác dụng phụ nguy hiểm đến sức khỏe làm tăng huyết áp, thậm chí gây đột quỵ

Thuốc chống sung huyết dạng xịt mũi, nhỏ mũi như Otrivin, Rhinex có thể gây tác dụng phụ viêm mũi. Chính vì thế không dùng thuốc quá 1 tuần.

Thuốc kháng viêm chứa corticoid

Tác dụng: Giảm nhanh các triệu chứng bệnh. Tuy nhiên có thể gây ra tác dụng phụ về dạ dày, tổn thương tuyến thượng thận, tuyến yên, ức chế trục hạ đồi. Chính vì thế không nên sử dụng thuốc trong thời gian dài.

Các loại thuốc điển hình: Thuốc dexamethasone, thuốc prednisone…

Thuốc xịt mũi có tác dụng tại chỗ

Thuốc khá an toàn, ít gây ra tác dụng phụ nên có thể dùng được cho cả trẻ em trên 4 tuổi. Cũng có thể dùng thuốc xịt mũi có tác dụng tại chỗ để điều trị dự phòng. Thuốc cho tác dụng sau 1 – 2 tuần sử dụng. Có thể dùng thuốc trong thời gian dài từ 1 – 3 tháng.

Các loại thuốc thường được dùng: Thuốc Nasonex, thuốc Flixonase, thuốc Rhinocort và thuốc Beconase.

Lưu ý khi dùng thuốc điều trị:

  • Riêng đối với người già, thuốc kháng histamin điển hình như chlorpheniramine, promethazine có thể gây ra tác dụng phụ lú lẫn, tụt huyết áp, lo lắng, táo bón… nên cần tránh sử dụng.
  • Nếu bệnh viêm mũi dị ứng không xảy ra viêm kết mạc thì chỉ dùng kháng histamin dạng xịt mũi, chẳng hạn như thuốc azelastine sẽ cho hiệu quả nhanh và ít xảy ra tác dụng phụ không mong muốn.

Điều trị viêm mũi dị ứng bằng thuốc tân dược

Miễn dịch liệu pháp

Khi đã áp dụng các cách điều trị trên nhưng không hiệu quả thì bác sĩ có thể xem xét đế biện pháp miễn dịch liệu pháp. Phương pháp này dựa trên việc xác định được rõ dị nguyên gây bệnh sau đó, sẽ được tiêm dị nguyên đó vào cơ thể với liều lượng tăng dần để cơ thể dần mẫn cảm, không còn dị ứng với dị nguyên này nữa. Trước khi thực hiện, cần phải thử test da, xác định chính xác dị nguyên.

Hiệu quả của phương pháp này đạt được 80 – 90%. Thời gian điều trị theo biện pháp này kéo dài trong thời gian khoảng 4 – 5 năm và triệu chứng bệnh tùy theo cơ địa của mỗi người mà cải thiện sau khoảng thời gian từ 6 – 12 tháng điều trị.

Liệu pháp miễn dịch là biện pháp điều trị duy nhất tác động trực tiếp vào nguồn gốc gây bệnh, có thể điều trị được bệnh tận gốc.

Phẫu thuật

Đây là phương pháp được bác sĩ chỉ định trong một số trường hợp sau:

  • Bệnh tiến triển nặng gây polyp mũi, phù nề
  • Xảy ra tình trạng niêm mạc cuốn mũi bị thoái hóa quá mức khiến người bệnh ngạt mũi, khó thở và hoàn toàn không phục hồi được dù đã được điều trị tích cực bằng thuốc

Viêm mũi dị ứng kiêng gì?

Khi cơ thể sản sinh histamin quá mức thì sẽ gây ra viêm mũi dị ứng. Do đó, chế độ ăn uống cần phải hạn chế hoặc loại bỏ hoàn toàn những đồ ăn, thực phẩm khiến cơ thể dị ứng. Bao gồm các loại sau:

  • Sữa, những sản phẩm, chế phẩm từ sữa: Sữa bò, váng sữa, phô mai… Do loại đồ ăn này chứa hai loại protein là Whey và Casein dễ kích hoạt phản ứng dị ứng.
  • Đồ ăn quá cay nóng, chua như món ăn cay nhiều ớt, hạt tiêu, dưa chua, cà muối…. làm cho cơ thể tích tụ nhiệt độc, sản sinh ra nhiều dịch nhầy khiến cho triệu chứng bệnh nặng hơn.
  • Hải sản gây dị ứng: Cơ địa nếu dị ứng với hải sản thì cần phải hạn chế ăn ít hoặc loại bỏ ra khỏi thực đơn ăn uống do có thể kích hoạt dị ứng khiến bệnh tái phát hoặc bệnh tiến triển nặng hơn.
  • Đồ ngọt như bánh kem, kẹo, siro, nước ngọt… sẽ làm hệ hô hấp tăng tiết dịch nhầy và hạn chế khả năng tiêu diệt vi khuẩn của hệ miễn dịch cơ thể.
  • Đồ ăn chiên xào nhiều dầu mỡ không những không tốt cho dạ dày mà còn khiến cho quá trình trao đổi chất của cơ thể bị ảnh hưởng xấu. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu chất dinh dưỡng, hệ miễn dịch cơ thể bị suy yếu, sức khỏe người bệnh ảnh hưởng. Đồ ăn nhiều dầu mỡ còn khiến cho dịch nhầy tiết nhiều hơn, tình trạng ngạt mũi nặng hơn.
  • Thực phẩm đồ ăn uống có chứa chất kích thích như bia rượu, caffeine, nước ngọt có gas…

Viêm mũi dị ứng kiêng gì

Bên cạnh những đồ ăn, thực phẩm cần kiêng, người bệnh viêm mũi dị ứng nên ăn những loại thực phẩm sau:

  • Thực phẩm giàu kẽm: Thịt gà, thịt bò, thịt heo, ngũ cốc…
  • Thực phẩm, đồ ăn chứa nhiều axit béo omega-3: Cá hồi, cá trích, cá thu, hạt lanh, hạt óc chó, đậu nành…
  • Một số gia vị có tác dụng chống dị ứng như tỏi, gừng, hành…
  • Thực phẩm chứa nhiều vitamin C như rau cải ngọt, cải thìa, rau chân vịt, hoa quả cam, chanh, ổi, dâu tây…

Viêm mũi dị ứng rất phổ biến, mặc dù không nguy hiểm, lây nhiễm từ người sang người nhưng không vì thế mà chủ quan. Khi có triệu chứng, mỗi người cần thăm khám và có biện pháp điều trị kịp thời để kiểm soát được bệnh tốt nhất, ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống, công việc, sinh hoạt của người bệnh.

Có thể bạn muốn biết
4 loại siro trị viêm mũi dị ứng cho trẻ hiệu quả

Viêm mũi dị ứng là tình trạng viêm thường gặp ở trẻ nhỏ. Nhiều phụ huynh để cải thiện tình Tìm hiểu thêm

Viêm xoang là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và điều trị

Viêm xoang là bệnh đường hô hấp trên khá phổ biến. Bệnh gây khó chịu, ảnh hưởng nhiều đến sức Tìm hiểu thêm

Viêm mũi có mủ do đâu? Cách điều trị và phòng ngừa

Viêm mũi có mủ là một căn bệnh về đường hô hấp thường gặp. Chắc hẳn nhiều độc giả sẽ Tìm hiểu thêm

Cây cứt lợn chữa viêm xoang hiệu quả không? Lưu ý gì khi dùng?

Do tình trạng bệnh viêm xoang thường diễn biến kéo dài nên sử dụng các bài thuốc dân gian được Tìm hiểu thêm

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *